Konvektör Isıtıcı Saatte Ne Kadar Yakar? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Açısından Bir Bakış
İstanbul’daki kışlar, her yıl aynı yoğunlukta ve sertlikte gelir. Sokaklar, vapurlar, toplu taşıma araçları, işyerleri… Her yerde soğuk. Ama herkesin bu soğukla mücadelesi farklı. Konvektör ısıtıcılar, evlerdeki soğukla başa çıkmanın yaygın yollarından biri. Ancak, konvektör ısıtıcıların saatte ne kadar yaktığını sorgularken, bu sorunun sadece maddi bir anlamı olmadığını, toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet gibi geniş perspektiflerle de ele alınması gerektiğini fark ediyorum. Çünkü bir evin sıcak olması, sadece teknolojiyle ilgili bir mesele değil, aynı zamanda farklı bireylerin ve toplumsal grupların eşitlik ve fırsat eşitliğiyle ilişkili bir konu.
Konvektör Isıtıcı ve Farklı Gelir Düzeyleri
Konvektör ısıtıcılar, genellikle 1000-2000 watt arasında enerji tüketir. Yani, saatte ne kadar yaktığını hesaplamak oldukça basit: 1 kW elektrik yaklaşık 1 TL civarındaysa, saatte 2 TL’ye kadar çıkabilir. Ancak bu rakam, yalnızca işin teknik kısmı. Gerçek sorun, bu elektrik tüketiminin farklı gelir düzeylerine sahip insanlar üzerinde nasıl farklı etkiler yarattığı.
Geçenlerde bir iş görüşmesi için metroda seyahat ederken, yanımda oturan iki farklı kadın arasında bir konuşmaya şahit oldum. Birinin, “Evde konvektör ısıtıcı var ama elektrik faturasını ödeyemiyorum,” dediğini duydum. Diğer kadın ise “Benim evde kalorifer var ama ısınması o kadar zor ki, elektriği açmak zorundayım,” diye ekledi. Bu konuşma, bana doğrudan şunu düşündürdü: Farklı gelir düzeylerindeki insanlar, soğukla mücadelede ve ısınma maliyetleri konusunda farklı zorluklarla karşılaşıyorlar. Bu, sadece bir enerji tüketimi meselesi değil, yaşam kalitesini etkileyen, hatta sağlık sorunlarına yol açabilen bir mesele.
Sosyal adaletin temel ilkelerinden biri de eşit erişimdir. Eğer biri, elektrik faturasını ödeyemeyecek kadar zor durumdaysa ve o kişi konvektör ısıtıcı kullanıyorsa, bu durum ciddi bir eşitsizlik yaratır. Çünkü bu kişi, sadece ısınma hakkından mahrum kalmaz, aynı zamanda sağlıklı bir yaşam sürme hakkından da yoksundur.
Konvektör Isıtıcı ve Toplumsal Cinsiyet
Toplumsal cinsiyet de bu sorunun önemli bir bileşenidir. Kadınların ev içindeki ısınma sorumluluğunu daha çok üstlendiği bir toplumda, konvektör ısıtıcılar, kadınların enerjiyi daha fazla harcadığı, dolayısıyla elektrik faturasını daha fazla ödeyeceği bir cihaz olabilir. Çalışan kadınlar, evde çalışan erkeklere oranla daha fazla zaman geçirdikleri evlerinde, ısınma ve temizlik gibi ev işleriyle de daha fazla ilgileniyorlar. Bu, günlük hayatta gözlemlerimle de kanıtlanan bir gerçek.
Bir gün, yine iş çıkışı eve giderken, bir kafede otururken yan masadaki iki kadın sohbet ediyordu. Biri, “Kış geldi, bu konvektör ısıtıcıları açınca fatura çok artıyor,” dedi. Diğer kadın ise, “Benim kocam da hep ısıtıcıyı açmak ister, ama ben çocuklarım için de ısınmaya özen gösteriyorum. Sonra da gece uyuyamıyoruz.” O an, bir kadının evde ısınma ve enerji harcaması üzerine duyduğu endişenin, bir erkekten farklı bir biçimde şekillendiğini düşündüm. Konvektör ısıtıcı kullanımı, sadece maddi bir mesele değil, toplumsal cinsiyet normlarının, ev içindeki rolleri nasıl şekillendirdiğinin bir yansımasıdır.
Çeşitlilik ve Isınma İhtiyacı
İstanbul gibi büyük şehirlerde, farklı yaşam biçimlerinden gelen insanlar bir arada yaşar. Birçok farklı kültür, inanç, yaşam tarzı ve gelir düzeyine sahip bireyler, aynı şehirde karşılaştıkları zorlukları farklı şekillerde deneyimlerler. Konvektör ısıtıcı meselesi, çeşitliliğin önemini gösteren bir örnektir.
Mesela, öğrenci evleri ve dar gelirli mahallelerde yaşayan insanlar için, konvektör ısıtıcıların kullanımı çok daha kritik olabilir. Bu gruptaki bireyler için, ısınma meselesi sadece soğuk bir kış günüyle ilgili değildir; bu, yaşam alanlarını idame ettirebilmek adına verdiği mücadeleyle bağlantılıdır. Aksine, daha yüksek gelirli bireyler için, elektrikli ısıtıcıların maliyetine göre daha fazla alternatif bulunabilir.
Bir gün arkadaşım Zeynep’le birlikte bir sosyal yardım etkinliği için bir mahalleye gitmiştik. Evleri tek odalı, eski bina olan ve soğuk kış aylarında, elektrikli ısıtıcı kullanarak ısınmaya çalışan ailelerin durumları içimi burkmuştu. Çocuklar sırtlarında kalın kazaklarla, duvara yaslanmış vaziyetteydi. Evin içinde ise tek bir konvektör ısıtıcı vardı. Konvektör ısıtıcı saatte ne kadar yakar sorusu, o an çok farklı bir anlam kazandı: Bazen, bir ailenin soğukla mücadelesi, yalnızca bir fatura ödemek meselesi değildir; o, bir yaşam biçiminin ve eşitsizliğin görünmeyen bir yansımasıdır.
Sonuç Olarak
Konvektör ısıtıcılar, teknolojik olarak çok verimli cihazlar olabilir, ancak toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet perspektifinden bakıldığında, aslında çok daha derin bir sorunun simgesi haline gelir. Elektrik faturalarının yüksekliği, farklı gelir düzeylerine sahip insanlar için bir engel oluşturur ve bu da toplumsal eşitsizliğe yol açar. Kadınlar, çocuklar ve düşük gelirli bireyler, bu gibi küçük ama hayati meselelerden daha fazla etkilenir. Sonuçta, bir ısınma cihazı kullanmanın bile toplumsal ve ekonomik eşitsizliklere olan etkisini görmek, bize daha adil bir toplum için hangi adımları atmamız gerektiğini gösteriyor.