Bir Psikoloğun Merakı: “Teneşir” Kelimesi İnsan Zihninde Ne Uyandırır? İnsan davranışlarını anlamak, yalnızca gözlem yapmakla değil; kelimelerin zihinsel çağrışımlarını çözümlemekle de mümkündür. Bazı kelimeler, duygusal hafızamızda beklenmedik kapılar açar. “Teneşir” kelimesi de bunlardan biridir. Türkçede genellikle ölümle ilişkilendirilen bu kelime, bulmaca kültüründe karşımıza çıktığında, hem merak hem de tedirginlik yaratır. Peki, “Teneşir bulmaca ne demek?” sorusu sadece bir kelime oyunundan mı ibarettir, yoksa bilinçaltımıza açılan psikolojik bir pencere midir? Bilinçaltının Aynası: Kelimelere Duygusal Tepkiler Bir psikolog olarak biliyorum ki, insanlar kelimelere yalnızca anlamlarıyla değil, duygusal yükleriyle tepki verir. “Teneşir” kelimesi, ölüm gerçeğini sembolize ettiği için, beynimizde tehdit algısı yaratır. Bu…
14 YorumKategori: Makaleler
Kan Kanserinden Kurtulan Var mı? Mucize Anlatılarını Bırakıp Gerçekleri Konuşalım Kısa cevap: Evet, lösemi, lenfoma ve miyelomdan remisyona giren ve yıllarca iyi yaşayan çok sayıda insan var. Ama “kurtulmak” tek kelimeyle anlatılamayacak kadar karmaşık: tanım, erişim ve yaşam kalitesi boyutları olmadan bu soruyu dürüstçe yanıtlamış olmayız. İddialı Bir Giriş: “Var mı?” Sorusunu Değil, “Ne Anlıyoruz?”u Tartışalım “Kan kanseri kurtulan var mı?” sorusu kulağa masum geliyor; ama gerçekte, medyanın “mucize” başlıkları ile kaderci umutsuzluk anlatıları arasında sıkışmış bir toplumsal merakı yansıtıyor. Sorun şu: kurtulmak dediğimizde neyi kastediyoruz? Sadece hayatta kalmayı mı, yoksa yorgunluk, bilişsel zorluklar, ekonomik yük ve sosyal damgalamanın ehlileştirildiği…
14 YorumKamu kurumları kaça ayrılır? Kökenler, bugün ve yarın Şunu kabul edelim: “devlet” dediğimiz şey, sabah açtığımız musluktan telefondaki e-Devlet bildirimine, minibüs hattının güzergâhından gıda güvenliğine kadar, hayatımıza görünmez iplerle bağlı. İşte bu görünmez iplerin düğüm noktalarına kamu kurumları diyoruz. Peki kamu kurumları kaça ayrılır; nereden doğdular, bugün nasıl çalışıyorlar ve yarın bizi ne bekliyor? Gel, bir arkadaş masasında sohbet ediyormuşuz gibi, ama ayağımızı hukuktan ve gerçeklikten kesmeden konuşalım. Kökenler: İmparatorluk gölgesinden modern yönetişime Kamu kurumlarının fikri, çok eski: Şehir devletlerinin sur görevlilerinden Roma’nın praetor’larına, Osmanlı’nın iltizam ve tımar düzeneklerinden Cumhuriyet’in bakanlıklarına… Zaman içinde iki kuvvet hep yarıştı: merkezileşme (tek yerden,…
10 YorumScarlet Kırmızısı Nedir? Kültürlerin Derinlerinde Yankılanan Bir Rengin Antropolojisi Bir antropolog olarak, renklerin yalnızca gözle görülür bir estetik unsur değil, aynı zamanda bir toplumsal hafıza ve kültürel kod olduğunu her defasında yeniden fark ederim. Her toplumun kendine ait bir renk dili vardır; kimliğini, inançlarını, ritüellerini ve tarihini bu dille anlatır. Bu renkler içinde scarlet kırmızısı — yani canlı, derin, bir o kadar da tedirgin edici bir kırmızı — insanlığın kolektif bilincinde özel bir yere sahiptir. Scarlet, tutkuyu, kanı, inancı, gücü ve tehlikeyi aynı anda içinde barındıran çelişkili bir semboldür. Scarlet’ın Antropolojik Kökleri: Kanın, Ateşin ve Hayatın Rengi Scarlet kırmızısı, tarih…
6 YorumOkuduğunu Anlamanın Özellikleri Nelerdir? Tarihsel Bir Bakış Bir tarihçi gözüyle başlamak isterim. Arşivlerin sessiz sayfaları arasında gezinirken, her metin bana yalnızca bir olayı değil, bir zihniyeti de anlatır. Okuduğunu anlamak sadece kelimeleri çözmek değil, bir dönemin ruhunu, bir toplumun bilinç düzeyini ve bireyin dünyayı kavrayış biçimini anlamaktır. Bu yüzden okuduğunu anlama, geçmişi yorumlama gücüyle bugünü kurmanın en temel araçlarından biridir. Tarihsel Süreçlerde Okuma ve Anlama Kültürü İnsanlık tarihi boyunca okuma eylemi, bilgiye ulaşmanın ötesinde bir bilinç pratiği olmuştur. Antik Yunan’da retorik ve diyalektik, sadece sözcükleri anlamak değil, onların ardındaki düşünceyi kavramak sanatını öğretirdi. Orta Çağ’da metinleri anlamak, kutsalın izini sürmekti;…
12 YorumMeibomit Ne Demek? Kültürlerin Gözüne Antropolojik Bir Bakış Bir antropolog olarak, insanın bedenini yalnızca biyolojik bir yapı değil, aynı zamanda kültürel bir metin olarak görürüm. Her ağrı, her iz, her tepki, bir toplumun diliyle şekillenir. “Meibomit ne demek?” sorusu tıbbi bir terim gibi görünür, ama insan bedenine antropolojik bir gözle bakıldığında bu sorunun ardında çok daha derin anlamlar gizlidir. Çünkü meibomit — yani göz kapağındaki meibom bezlerinin iltihabı — yalnızca bir biyolojik rahatsızlık değil, aynı zamanda görme, algılama ve dünya ile ilişki kurma biçimlerimizin metaforik bir yansımasıdır. Meibomit: Bedenin Kültürel Hafızasında Bir İz Meibomit, göz kapağında bulunan meibom bezlerinin tıkanması…
10 YorumMars’a Gitmek Ne Kadar Sürer? Geçmişten Geleceğe Uzanan Bir Yolculuk Giriş: İnsanlık ve Uzay Yolculuğu Bir tarihçi olarak, insanlığın büyük hedeflerine ulaşma yolundaki kararlılığını ve hayal gücünü her zaman derin bir hayranlıkla izlemişimdir. İlk büyük adımları attığımızda, “Dünya’nın ötesinde bir yer” fikri çoğumuz için bir hayaldi. Şimdi ise, Mars’a gitmek çok daha yakın ve gerçekçi bir hedef gibi görünüyor. Ancak bu yolculuğun tarihi, insanların hayal ettiği ve başarmak için çaba harcadığı birçok dönüm noktasından geçerek şekillendi. Geçmişin büyük bilimsel atılımları ve uzay araştırmalarındaki kilometre taşları, bugün Mars’a gitme hayalini gerçeğe dönüştürmeye doğru atılan adımların temelini atmıştır. Peki, Mars’a gitmek ne…
12 YorumAşağıda, geçmişten bugüne bağ kurmaya çalışan bir tarihçi yaklaşımıyla “Makro Market sahibi kimdir?” sorusunu odağa alan, tarihsel süreçleri, kırılma noktalarını ve toplumsal dönüşümleri ele alan bir blog yazısı yer alıyor: — Tarihçinin Merdivenlerinden: Perakendenin Katmanları ve Sahiplik İzleri Bir tarihçi olarak ben, bugünü incelerken zamanın katmanlarını kazıyıp altındaki güç ilişkilerini, sermaye akımlarını ve toplumsal eğilimleri görmeye çalışırım. Bir market zincirinin sahibi kimdir sorusu, yalnızca bir şirketin kim sahibi sorusu değildir; bu soru, sermayenin tarih içindeki evrelerini, perakende sektöründeki rekabet kırılmalarını ve tüketim toplumunun dönüşümünü anlamak için bir kapı aralığıdır. “Makro Market sahibi kimdir?” sorusu da işte bu kapı aralığını aralamaya…
10 YorumHükümet Kelimesi Nasıl Yazılır? Geleceğe Yön Veren Doğru Yazımın Gücü Bazen en basit görünen sorular, geleceğe dair en derin düşüncelerin kapısını aralar. “Hükümet kelimesi nasıl yazılır?” diye sorarken, aslında sadece bir dilbilgisi meselesini değil; yönetim anlayışımızı, toplumsal bilinç düzeyimizi ve hatta gelecek vizyonumuzu da tartışıyor olabiliriz. Gelin bu konuyu birlikte irdeleyelim, çünkü bu küçük detaylar büyük düşüncelerin temelini oluşturur. Doğru Yazım: “Hükümet” Nasıl Yazılır? Türkçede doğru yazım şekli “hükümet” şeklindedir. Kelimenin yanlış yazımı olan “hükumet” veya “hükümat” gibi varyantlar zaman zaman karşımıza çıksa da, Türk Dil Kurumu (TDK) sözlüğüne göre kabul edilen tek doğru biçim iki noktalı ü ile yazılan…
6 YorumBoya Maaşı Ne Kadar? Etiketten Fazlası: Ustalığın Değeri, Piyasanın Çelişkisi 🔧💸 Benim net tezimi en başa yazıyorum: “Boya maaşı” tek bir rakamla konuşulamaz; çünkü rakamların arkasında metodoloji farkları, kayıt dışı pratikler ve ‘ustalığın görünmeyen emeği’ var. Bu yazı kuru bir fiyat listesi değil; sahadaki çelişkileri, veriye rağmen süren belirsizliği ve neden “kaça çalışıyorsun?” sorusunun çoğu atölyede fısıltıyla konuşulduğunu anlatan cesur bir okuma. — Boya Maaşı Ne Kadar? Rakamlar Neden Birbirini Tutmuyor Resmî olmayan maaş portalları ve iş ilanı siteleri tabloyu renkli ama parçalı çiziyor. Örneğin oto boya ustası için 2025’te 27.200–46.300 TL bandı ve ~32.500 TL ortalama verisi paylaşılıyor. ([Eleman][1])…
12 Yorum