Kirpiler Kış Uykusundan Ne Zaman Uyanır? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Perspektifinden
İstanbul’un kalabalık caddelerinde, her gün yürürken kafamı çevirdiğimde sokaklar bana çok şey anlatıyor. Sabahları işe giderken, insanları gözlemlerken; kimisi işine yetişmeye çalışıyor, kimisi de hayatın zorluklarıyla boğuşuyor. Bir gün, bir metroda, kocaman bir sırt çantası taşıyan, sırtında eski bir kabanla bir kadın gördüm. O kadar yorgundu ki, gözlerinden hayatın ne kadar ağır olduğunu okuyabiliyordum. Bir an duraklayıp düşündüm: “Kirpiler kış uykusundan ne zaman uyanır?” Yani, toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet bağlamında, aslında herkesin kendi “kış uykusundan” uyanma zamanını bulması ne kadar uzun sürüyor?
Kış Uykusu: Toplumsal Cinsiyet ve Sosyal Adaletin Simgesi
Hayatın her alanında, kirpilerin kış uykusundan uyanması gibi, toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet konularında da bazen insanlar, toplumsal baskılardan dolayı uyur gibi kalıyorlar. Kış uykusu bir anlamda, toplumun bizlere dayattığı normlarla uyum sağlamaya çalışırken yaşadığımız içsel duraklama olabilir. Kadınların, farklı cinsel yönelimlere sahip bireylerin veya göçmenlerin, sosyal adaletin sağlanmadığı bir toplumda “uyanma” süreçleri ne kadar uzun sürüyor, bunları hep birlikte sorgulamalıyız.
Bir gün, metrobüste gözlerim, yanında oturan kadının yüzündeki yorgunluğu fark etti. O kadar çok kadın görüyorum ki sokakta, sırtlarında ev işlerinin yüküyle, dışarıdaki iş hayatının zorluklarıyla, çocuklarına bakmakla mücadele eden. Kadınlar toplumda hala daha fazla ayrımcılığa uğruyor, daha fazla sorumluluk taşıyor ve bunun sonucu olarak, toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin yarattığı “kış uykusundan” uyanmaları diğerlerine göre çok daha uzun sürüyor.
Çeşitliliği Anlamak: Kirpilerin Farklı Uyanış Zamanları
Çeşitli kimlikler, her bireyin “kış uykusundan uyanma” sürecini farklı kılıyor. Toplumsal cinsiyetin ötesinde, bir göçmen olarak İstanbul’da hayat mücadelesi veren biri, kendi kültüründen uzak bir şehre adım attığında, her şey yabancı ve karmaşık olabilir. Bir arkadaşım, Suriyeli bir mülteci olarak geldiği İstanbul’a uyum sağlamaya çalışırken, burada bulduğu güvenli alanların da sürekli tehdit altında olduğunu hissediyordu. Kirpiler gibi, etrafındaki her şeyin ona zarar verebileceği hissiyle, yeni bir hayat kurma süreciyle zorlanıyordu. Ancak o da bir noktada, zamanla, bu şehre ait olduğunu hissetmeye başlamıştı. Ancak ne zaman uyanacağının ve kendi sesini bulacağının farkına varması, gerçekten çok uzun sürdü. Çeşitliliğin olduğu bir toplumda, “uyanma” süreçleri farklı oluyor.
Toplumda herkesin kış uykusundan uyanma zamanı da birbirine bağlı olarak değişiyor. Genç yaşta iş gücüne katılan bir kadın ile engelli bir bireyin toplumsal mücadeleleri bambaşka. Birinin yolu daha kısa, birinin yolu daha uzun olabilir. Birbirinden farklı kimliklere sahip bireylerin, sosyal adaletin eşit şekilde dağıtılmadığı bir düzende, “uyanış” zamanları farklı olacak.
Sosyal Adalet ve Uyanış: Toplumun Gözden Kaçırdığı Gerçekler
Bir gün bir sivil toplum kuruluşundaki çalışma arkadaşlarımla toplantı yapıyorduk. Herkesin anlatmak istediklerini dinlerken, bir arkadaşımın söylediği bir şey beni derinden etkiledi: “Bazı insanlar sürekli ‘uyanmış’ gibi davranıyor ama onlar aslında hiç uyumadılar. Biz ise uyanmak için daha çok mücadele etmemiz gerekiyor.” İşte o anda, aslında sosyal adaletin en önemli bileşenlerinden birinin, toplumsal eşitsizliklere karşı uyanmanın ne kadar zor olduğu gerçeği olduğunu düşündüm.
Herkesin kış uykusundan uyanması, sadece bireysel bir yolculuk değil, aynı zamanda toplumsal bir hareket olmalı. Birçok insan, toplumda eşitsizliklere karşı sesini çıkaramayacak kadar baskılar altında kalıyor. Bu, toplumsal cinsiyet eşitsizliğinden, ırkçılığa, sınıf ayrımına kadar birçok farklı faktörle beslenen bir durum. Örneğin, İstanbul’un kenar mahallelerinde yaşayan kadınlar, çoğu zaman seslerini duyurmak için gereken fırsatlara sahip olamıyorlar. Onlar, “uyanmak” için daha fazla çaba harcamalı. Ama bu sadece kişisel bir mücadele değil; toplumsal adaletin sağlanabilmesi için, “uyanmış” insanların ve farkındalık yaratacak bir toplumun olması gerekiyor.
Sonuç: Kirpiler Ne Zaman Uyanacak?
Bütün bu gözlemler ve deneyimlerin sonunda şunu fark ediyorum: Kirpiler kış uykusundan her zaman uyanmıyorlar. Kış uykusu, bir toplumun sürekli uyumaya zorlanan gruplarını temsil edebilir. Kirpiler, tıpkı toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet alanlarında mücadele eden insanlara benzer; bazen uyanmak için yıllar geçmesi gerekebilir. Fakat uyanmak, sadece kişisel bir sorumluluk değil, aynı zamanda toplumsal bir harekettir.
Bize düşen görev, her bireyin uyanma zamanına saygı duymak ve onların yanında durarak, toplumsal eşitlik için mücadele etmektir. Kirpiler kış uykusundan ne zaman uyanır? Belki de onlara yardımcı olursak, uyanma süreci hızlanır.